Մարտական շքանշան ստացած առաջին հայ պատանին

Մարտական շքանշան ստացած առաջին հայ պատանին

Ռուբեն Շուխյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Մարտական շքանշան ստացած առաջին հայ պատանին… «Սրբագրել մեր պատմությունը մենք այլևս չենք կարող, բայց գոնե դասեր առնել այն ամենից, ինչ եղավ՝ ուղղակի պարտավոր ենք»,- ասել է 1-ին հանրապետության ռազմական նախարար Ռուբեն Տեր-Մինասյանը, որի հետ իրոք հնարավոր չէ չհամաձայնել: Պատմությունը մեզ է հասցրել առաջին մարտական շքանշան ստացած հայ պատանու անունը: Նկարում 13-ամյա հայ կամավորական Նշան Սահակյանն է, որը 1914 թվականին Սարիղամիշի ճակատամարում իր քաջության համար պարգևատրվեց Գեորգիևյան խաչ շքանշանով:

1914-ի դեկտեմբերի վերջին թուրքական զորաբանակը անսպասելի կերպով անցնում է հարձակման, շրջանցում է Սարիղամիշն ու կտրում Սարիղամիշ-Կարս երկաթգիծը: Ռուսական հրամանատարությունը սկզբում չի կարողանում ճիշտ կողմնորոշվել, որից օգտվում են թուրքերը՝ դեկտեմբերի 26-ին մտնում են արդեն Սարիղամիշի արվարձանները, և քաղաքի մեջ կատաղի մարտեր են սկսվում: Սարիղամիշում մնացած ռուսական զորախմբերը, հայ կամավորական ջոկատներն ու տեղի հայ բնակչության աշխարհազորը կարողանում են կազմակերպել քաղաքամեջի ու երկաթուղային կայարանի պաշտպանությունը: Միակ ռադիոհաղորդիչը վնասվում է թուրքական արկի պայթյունից, և շրջափակման մեջ հայտնված Սարիղամիշի պաշտպանների ու ռուսական առաջապահ զորքերի միջև կապը կարողանում են ապահովել հայ կամավորականները: Նրանցից ամենախիզախը 13-ամյա Նշան Սահակյանն էր, ով անհավանական կերպով մի քանի անգամ կարողացել էր անցնել ճակատային գիծը և նորից ետ վերադառնալ:

Սարիղամիշում թեժ մարտերը ընթանում էին հինգ օր, որից հետո ռուսական առաջապահ զորքերը կարողանում են վերջապես վերադասավորվել, անցնել հակահարձակման ու վերացնել քաղաքի շրջափակումը: Սարիղամիշի պաշտպանության բազմաթիվ մասնակիցներ պարգևատրվում են շքանշաններով, որոնց թվում էր նաև հայ պատանի հերոս Նշան Սահակյանը: Ներկայացվող լուսանկարը տպագրված է եղել այն ժամանակվա անգլիալեզու պարբերականներից մեկում, ամենայն հավանականությամբ՝ ամերիկյան «Նեյշնլ Ջեոգրաֆիկ» ամսագրում: