Գիրք նվիրելու օրվան ընդառաջ. Բոլոր ժամանակների 100 լավագույն գրքերը

Փետրվարի 19-ը՝ հայ մեծ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրը, արդեն մի քանի տարի Հայաստանում նշվում է որպես Գիրք նվիրելու օր։

Հայաստանում գիրք նվիրելու օրը ՀՀ կառավարության նախաձեռնությամբ և «Գրողների միության» նախագահ Լևոն Անանյանի որոշմամբ, նշվել է 2008 թվականից: Այս օրը տարբեր երկրներում կատարվում են բազմաթիվ միջոցառումներ` գրքեր են նվիրաբերվում գրադարաններին, որբանոցներին, դպրոցներին, որով էլ փորձելով վերականգնել գրքի երբեմնի նշանակությունը:

Բոլոր ժամանակների և ժողովուրդների 100 լավագույն գրքերի ցուցակը կազմվել է 2002 թվականին Գրքի նորվեգական ակումբի և Ալֆրեդ Նոբելի անվան նորվեգական ինստիտուտի համատեղ ջանքերով։

Ցուցակի ստեղծմանն իրենց մասնակցությունն են բերել 100 գրողներ աշխարհի 54 երկրներից։ Ցուցակում տեղ գտած ստեղծագործություններից 85 - ը հեղինակել են արական, 11 - ը՝ իգական սեռի պատկանող գրողներ, իսկ 4 - ի հեղինակն անհայտ է։

Ցուցակը ընգրկված է The Guardian պարբերականի կայքէջում։

1. «Գիլգամեշ» - (18-17-րդ դդ. Ք.ա.)
2. «Իլիական» - Հոմերոս (850-750 թթ. Ք.ա.)
3. «Ոդիսական» - Հոմերոս (8-րդ դ. Ք. ա.)
4. «Հոբի գիրք» (6-4-րդ դդ. Ք.ա.)
5. «Մահաբհարաթա» - Վյասա (4-րդ դ. Ք.ա.- 4-րդ դ. Ք.հ.)
6. «Ռամայանա» - Վալմիկի (3-րդ դ. Ք.ա.- 3-րդ դ. Ք.հ.)
7. «Մեդեա» - Եվրիպիդես (431 թ. Ք.ա.)
8. «Էդիպ արքա» - Սոֆոկլես (430 թ. Ք. ա.)
9. «Աբհիդջնյանա-Շաքունթալա» - Կալիդասա (1-րդ դ. Ք.ա.- 4-րդ դ. Ք.հ.)
10. «Էնեական» - Վերգիլիոս (29-19 թթ. Ք.ա.)
11. «Կերպարանափոխություններ» - Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո (1-րդ դ. Ք.հ.)
12. «Հազար ու մի գիշեր» (700-1500 թթ.)
13. «Ասք Գենձիի մասին» - Մուրասակի Շիկիբու (10-րդ դ.)
14. «Ասք Նյալի մասին» (13-րդ դ.)
15. «Բոստան» - Սաադի (1257 թ.)
16. «Մասնավի»- Ջալալեդդին Ռումի (1258-1273 թթ.)
17. «Աստվածային կատակերգություն» - Դանթե Ալիգիերի (1265-1321 թթ.)
18. «Քենթրբերյան պատմություններ» - Ջեֆրի Չոսեր (14-րդ դ.)
19. «Դեկամերոն» - Ջովաննի Բոկաչչո (1349-1353 թթ.)
20. «Գարգանտյուան եւ Պանտագրյուելը» - Ֆրանսուա Ռաբլե (1532-1534)
21. «Փորձեր» - Միշել դը Մոնտեն (1595)
22. «Համլետ» - Ուիլյամ Շեքսպիր (1603)
23. «Լիր արքա» - Ուիլյամ Շեքսպիր (1608)
24. «Օթելլո» - Ուիլյամ Շեքսպիր (1609)
25. «Դոն Կիխոտ» - Միգել դե Սերվանտես (1605-1615)
26. «Գուլիվերի ճանապարհորդությունները» - Ջոնաթան Սվիֆթ (1726)
27. «Ջենթլմեն Տրիստրամ Շանդիի կյանքն ու հայացքները» - Լորենս Սթեռն (1760)
28. «Ժակ ֆատալիստը եւ նրա տերը» - Դենի Դիդրո (1796)
29. «Պատմվածքներ» - Էդգար Ալլան Պո (19-րդ դ.)
30. «Հպարտություն և նախապաշարմունք» - Ջեյն Օսթին (1813)
31. «Բանաստեղծություններ» - Ջակոմո Լեոպարդի (1818)
32. «Կարմիրն և սևը» - Ստենդալ (1830)
33. «Ֆաուստ» - Գյոթե (+1832)
34. «Հայր Գորիո» - Օնորե դը Բալզակ (1835)
35. «Հեքիաթներ» - Հանս Քրիստիան Անդերսեն (1835-1837)
36. «Մեռած հոգիներ» - Նիկոլայ Գոգոլ (1842)
37. «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» - Էմիլի Բրոնտե (1847)
38. «Մոբի Դիկ» - Հերման Մելվիլ (1851)
39. «Խոտի տերեւներ» - Ուոլթ Ուիթմեն (1855)
40. «Տիկին Բովարի» - Գյուստավ Ֆլոբեր (1857)
41. «Զգացմունքների դաստիարակություն» - Գյուստավ Ֆլոբեր (1869)
42. «Մեծ հույսեր» - Չարլզ Դիքենս (1861)
43. «Պատերազմ և խաղաղություն» Լև Տոլստոյ (1865-1869)
44. «Աննա Կարենինա» - Լև Տոլստոյ (1877)
45. «Իվան Իլիչի մահը» - Լև Տոլստոյ (1886)
46. «Ոճիր և պատիժ» - Ֆեոդոր Դոստոևսկի (1866)
47. «Ապուշը» - Ֆեոդոր Դոստոևսկի (1869)
48. «Դևեր» - Ֆեոդոր Դոստոևսկի (1872)
49. «Կարամազով եղբայրներ» - Ֆեոդոր Դոստոևսկի (1880)
50. «Միդլմարչ» - Ջորջ Էլիոթ (1871)
51. «Տիկնիկային տուն» - Հենրիկ Իբսեն (1879)
52. «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները» - Մարկ Տվեն (1884)
53. «Պատմվածքներ» - Անտոն Չեխով (+1886)
54. «Սովը» - Կնուտ Համսուն (1890)
55. «Բուդդենբրոկներ» - Թոմաս Ման (1901)
56. «Մոգական լեռ» - Թոմաս Ման (1924)
57. «Նոստրոմո» - Ջոզեֆ Կոնրադ (1904)
58. «Որդիներ եւ սիրուհիներ» - Դեվիդ Հերբերթ Լոուրենս (1913)
59. «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» - Մարսել Պրուստ (1913-1927)
60. «Խելագարի օրագիրը» - Լու Սին (1918)
61. «Ուլիս» - Ջեյմս Ջոյս (1922)
62. «Ձենոյի ինքնաճանաչումը» - Իտալո Զվևո (1923)
63. «Պատմվածքներ» - Ֆրանց Կաֆկա (+1924)
64. «Դատավարություն» - Ֆրանց Կաֆկա (+1925)
65. «Դղյակը» - Ֆրանց Կաֆկա (1926)
66. «Միսիս Դելլոուեյ» - Վիրջինիա Վուլֆ (1925)
67. «Փարոսի վրա» - Վիրջինիա Վուլֆ (1927)
68. «Գնչուական ռոմանսերո» - Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկա (1928)
69. «Գիրք անհանգստության» Ֆերնանդու Պեսոա (1928)
70. «Բեռլին, Ալեքսանդրպլատց» - Ալֆրեդ Դյոբլին (1929)
71. «Շառաչ և ցասում» - Ուիլյամ Ֆոլքներ (1929)
72. «Աբիսողո՜մ, Աբիսողո՜մ» - Ուիլյամ Ֆոլքներ (1936)
73. «Առանց հատկությունների մարդը» - Ռոբերտ Մուզիլ (1930-1932)
74. «Ճանապարհորդություն դեպի գիշերվա եզրը» - Լուի-Ֆերդինանտ Սելին (+1932)
75. «Ինքնուրույն մարդիկ» - Հալդոր Կիլյան Լաքսնեսս (1934-1935)
76. «Օտարականը» - Ալբեր Քամյու (+1942)
77. «Հնարվածքներ» - Խորխե Լուիս Բորխես (1944-1986)
78. «Երկարագուլպա Պիպին» - Աստրիդ Լինդգրեն (1945)
79. «Հույն Զորբան» - Նիկոս Կազանձակիս (1946)
80. «1984» - Ջորջ Օրուել (1949)
81. «Ադրիանի հիշողությունները» - Մարգարիտ Յուրսենար (1951)
82. «Եռագրություն (Մոլլոյ, Մելոն մեռնում է, Անանունը)» - Սեմյուել Բեքեթ (1951-1953)
83. «Ծերունին և ծովը» - Էռնեստ Հեմինգուեյ (1952)
84. «Բանաստեղծություններ» - Պաուլ Ցելան (1952)
85. «Անտեսանելի մարդ» - Ռալֆ Էլլիսոն (1952)
86. «Լեռան հառաչը» - Յասունարի Կավաբատա (+1954)
87. «Լոլիտա» - Վլադիմիր Նաբոկով (1955)
88. «Պեդրո Պարամո» - Խուան Ռուլֆո (1955)
89. «Մեծ տափաստանի արահետները» - Ժուան Գիմարայնշ Ռոզա (1956)
90. «Եվ եկավ ավերը» - Չինուա Աչեբե (1958)
91. «Թիթեղյա թմբուկ» - Գյունտեր Գրաս (+1959)
92. «Մեր փողոցի տղաները» - Նագիբ Մահֆուզ (1959)
93. «Ոսկե տետր» - Դորիս Լեսսինգ (1962)
94. «Հյուսիս ուխտագնացության ժամանակը» - Թայիբ Սալիխ (1966)
95. «Հարյուր տարվա մենություն» - Գաբրիել Գարսիա Մարկես (1967)
96. «Սերը ժանտախտի ժամանակ» - Գաբրիել Գարսիա Մարկես (1985)
97. «Պատմություն» - Էլզա Մորանտե (1974)
98. «Կեսգիշերվա երեխաները» - Սալման Ռուշդի (1981)
99. «Սիրահարը» - Թոնի Մորիսոն (1987)
100. «Կուրություն» - Ժոզե Սարամագո (1995)