Հայազգի մեծահարուստ և բարերար Հայրապետյանի՝ Մոսկվայի օդանավակայանում ձերբակալությունը մեծ դժգոհություն առաջացրեց հայաստանյան հասարակական և քաղաքական լայն շրջանակներում: Անմասն չմնաց Ռուսաստանում հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանը, որն իր դժգոհությունը հայտնեց ձերբակալման փաստի վերաբերյալ և նշեց, որ ձգտելու են փոխել Հայրապետյանի խափանման միջոցը:
Տարօրինակ է, որ հայաստանյան իշխանությունները սահմանափակվեցին միայն վարչապետի բարոյական աջակցությամբ և չձեռնարկեցին ոչ մի դիվանագիտական և քաղաքական քայլեր, որպեսզի պարզեն ձերբակալության հանգամանքները: Սակայն խոսքը գնում է մի մարդու մասին, որն իր գործունեությամբ ամրապնդել է Արցախի Հանրապետության անկախությունն ու անվտանգությունը, նպաստել է հայկական 2-րդ պետության պետականության ուժեղացմանը և տնտեսության զարգացմանը: Ռուսաստանի իրավապահ մարմինները հայտարարում են, որ հայազգի գործարարին ձերբակալել են փողերի յուրացման և ապօրինի եղանակով ձեռք բերված եկամուտներն օրինականացնելու կասկածանքով, իհարկե չի բացառվում , որ վերջինս խոչընդոտ է հանդիսացել ռուսաստանյան տնտեսական որոշ շրջանակների համար: Այն ամենով հանդերձ դժվար է բացառել Լևոն Հայրապետյանի ձերբակալության քաղաքական դրդապատճառների գոյությունը:
Լևոն Հայրապետյանն այն անձը չէր, որ առանց Կրեմլի բարձրաստիճան պաշտոնյաների գիտության նման վերաբերմունքի արժանանար: Ինչ վերաբերում է ՌԴ նախագահ Պուտինին, ապա դժվար թե նա մանրամասն տեղյակ լիներ այս գործից. Լատինական Ամերիկայի բազմազբաղ և տանջալից ուղևորությունից հետո Պուտինը ներքաշվեց մալազիական օդանավի կործանման պատճառով առաջացած քաղաքական ճգնաժամի մեջ: Հնարավոր է, որ հենց այս հանգամանքից էլ օգտվեցին ռուսաստանյան որոշ ուժեր, որոնք սերտ համագործակցում են Ադրբեջանի հետ, և իրականացրեցին Լևոն Հայրապետյանի ձերբակալությունը:
Հայ ազգային հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանը համոզված է, որ այս ձերբակալության հետևում կանգնած են Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունները, դժվար է չհամաձայնել փառապանծ գեներալի կարծիքի հետ:
Ձերբակալության քաղաքական պատճառների բացահայտման համար բավարար է վերհիշել մինչ այդ տեղի ունեցած ռազմաքաղաքական իրադարձությունները: Հուլիսի 1-ին Հայաստանը ոչ միայն չդարձավ Մաքսային միության անդամ, այլ նաև անորոշ ժամանակով հետաձգվեց ՀՀ-ի անդամակցումը: Որպես պատճառ հիմնականում բերվեց Հայաստանի և Ղարաբաղի միջև մաքսակետի տեղադրման պայմանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Ղազախստանի ցանկությունը Հայաստանի հետ միաժամանակ Եվրասիական միության հետ ներառել Ադրբեջանին:
Հասկանալի է, որ Ռուսաստանի նման վերաբերմունքը դժգոհություն առաջացրեց Երևանում, իսկ եթե դրան գումարենք Հայաստանի նախագահի Արգենտինայում հայտնած մտահոգությունը՝ կապված Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին վաճառած հսկայական զինատեխնիկայի հետ, ապա պարզ է դառնում, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները հեռու են դաշնակցային և գործընկերային հարաբերություններ լինելուց:
Լևոն Հայրապետյանի ձերբակալությունը տեղի ունեցավ Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկած լայնածավալ զորավարժությունների և հայկական տարածքներում դիվերսիոն գործողություններից հետո:
Այս ամենը վերլուծելով գալիս ենք այն եզրահանգման, որ լեգանդար Կոմադոսի համոզմունքը հեռու չէ ճշմարտությունից: Ազգայնամոլ շովինիզմով տառապող ռուսական որոշ բարձրաստիճան պաշտոնյանների շրջանակներում (Ռուս-ադրբեջանական տնտեսական հանձնաժողովի նախագահ Ռոգոզին, ՌԴ նախագահի տնտեսական հարցերով խորհրդական Գլազև, քաղաքագետ Մարկով և այլոք) խիստ զայրանում են, երբ իրենց կարծիքով թույլ ու խղճուկ հայ ազգը, որն իր գոյությունը պահպանում է Ռուսաստանի շնորհիվ, չի ցանկանում զոհաբերել իր ազգային շահը հանուն ռուսական ծավալապաշտական կարճաժամկետ շահի:
Այս ձերբակալությունը մի կողմից մեսիջ է հայաստանյան իշխանությունների համար, որ նրանք այս ու այնտեղ դժգոհություններ չհայտնեն Ռուսաստանի վարած քաղաքականությունից: Եթե հայ հասարակությունը ցանկանում է օր առաջ ազատության մեջ տեսնել հայ անվանի ազգային գործչին, ապա պարտավոր է իր հուժկու բողոքի ձայնը հայտնել հավատարիմ դաշնակցին՝ սթափեցնելով նրան և հասկացնելով, որ անթույլատրելի է վիրավորել ցանկացած ազգի ազգային արժանապատվությունը:
Սարգիս Լևոնյան
