Գյումրու դեպքերի կապակցությամբ www.analitik.am-ը զրուցում է «Նախախորհրդարանի» անդամ, կինոռեժիսոր Տիգրան Խզմալյանի հետ:
- Պարոն Խզմալյան, ըստ Ձեզ, Գյումրիում հավաքված բազմության զայրույթն ու պահանջը որքանո՞վ է հստակ և արդարացի:
- Բանն այն է, որ գլխավոր խնդիրը պահանջի ձևակերպումն է: Ժողովուրդը հավաքվել է՝ անօգնականության և անարդարության զգացմունքից դրդված: Սակայն պետք է լինի մեկը, որը կձևակերպի այդ պահանջները, որպեսզի մենք ոչ թե անբոխ դառնանք, այլ ազգ: Հիմա մենք ոչ մեկը, ոչ մյուսը չենք, և դրանից է կախված, թե որ ուղղությամբ է շարժվում ժողովուրդը: Պահանջները, որոնք հնչում են հիմա, անհեթեթ են . արդյոք ի՞նչ կփոխի Վալերի Պերմյակովի՝ Հայաստանում դատը, արդա՞ր էր մարտի 1-ի զոհերի դատը, արդյոք մենք որևէ բան իմացա՞նք հոկտեմբերի 27-ի մասին: Դա ծիծաղելի է, դա կեղծ թիրախ է, որով Հայաստանում վխտող КГБ-շնիկների գործակալներն են մեզ կծում և շեղում ժողովրդին:
Պահանջները բոլորովին այլ են. ժողովուրդը ցասման մեջ է, որովհետև մինչև վերջին հայը հասկացանք այն, ինչ խելացի մարդիկ ասում էին արդեն տարիներ շարունակ՝ մեր անվտանգությունը չի երաշխավորվում մեր ռազմավարական դաշնակցի, առավել ևս՝ Հայաստանի կողմից :
Այդ բազան բոլորովին այլ գործառույթ ունի, այն սերում է հսկայական քաղաքական, տնտեսական այն պոտենցիալից, որը սեփականաշնորհել են կամ պարտքի դիմաց են ստացել, և ահա այդտեղ է կանգնած հայը: Այդ բազայի գլխավոր գործակալներն են Հայաստանում Հայաստանի իշխանությունն ու կառավարությունը: Բազան պաշտպանում է և՛ իշխանությանը, և՛ պաշտպանում է բազայի գոյությունը:
Մարդիկ պետք է հասկանան, որ բազան Հայաստանի ստրկատիրության և գաղութացման մեխանիզմն է: Ո՞րն է իրական պահանջը: Եթե ժողովուրդը հասկանում է դա, ապա շանս կարող ենք ունենալ՝ դուրս գալու այս իրավիճակից:
- Շատերն այս հարցը քաղաքականացնում են: Չե՞ք կարծում, որ Հայաստանի Հանրապետության համար պատեհ պահը չէ՝ հարցին քաղաքական մոտեցում ցուցաբերելու:
- Դա դեմագոգիա է: Ի՞նչ է նշանակում քաղաքականություն: Քաղաքականությունը մարդկանց, պետությունների հարաբերությունների կարևորագույն մասն է: Որևէ հարց գոյություն չունի, որը քաղաքական չէ: Նույնիսկ մշակույթն է քաղաքականություն, մշակույթի բացակայությունն է քաղաքականություն, կրթությունը կամ դրա բացակայությունն է քաղաքականություն:
Ռազմական համագործակցությունը հանդիսանում է քաղաքականության ամենանուրբ մասը: Չքաղաքականցնել այդ հարցը՝ ուղղակի անհնար է:
- Ձեր կարծիքով, սա սովորակա՞ն հանցագործություն էր, թե՞ տեռոր :
-Ցավոք սրտի, սա ամենասովորական հանցագործություն էր: Պերմյակովը և նրա միլիոնավոր ազգակիցները վերջին տարիներին դարձան իրենց պետական կառույցների, հատկապես իրենց հեռուստատեսությունների պատանդը և զոհը :
Բանն այն է, որ Ռուսաստանը հոգեվարքի մեջ է: Պետությունը կարող է լինել կա՛մ ազգային, կա՛մ բազմազգ: Ազգայնական նկրտումները տապալեցին Սովետական Միությունը, Թուրքիան,և հիմա տապալում են Ռուսաստանը:
Ասեմ, որ ժամանակակից Թուրքիան է տապալվում այդ հողի վրա: Հիմա Ռուսաստանն է շատ արագ գնում այդ ճանապարհով: Եթե նայեք ռուսական պետական հեռուստատեսությունները, կհասկանաք, որ նման հանցագործությունները շատ կենցաղային և սովորական երևույթ են Ռուսաստանում: Նա կրակել է, որովհետև, իր գիտակցմամբ, ուզեցել է հայերի մեջ առճակատում մտցնել: Մենք նրանց համար դարձել ենք խաչիկներ, խոխոլներ, մուլատներ. Այն, ինչ մի քանի տարի առաջ գրվում էր պատերի վրա, հիմա խոսվում է հեռուստատեսությամբ:
- Պերմյակովին հայ իրավապահներին փոխանցելու մասին ի՞նչ կասեք. ժողովուրդն այսօր դա է պահանջում:
- Ես երեկ ձերբակալվեցի և հայտարարեցի, որ իմ անունը Վալերի Պերմյակով է, որին սպանել են վեց հոգով, և ես ուզում եմ, որ ինձ պատժի ռուսական ոստիկանությունը: Ես անընդհատ պնդում էի, որ ես ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայող Վալերի Պերմյակովն եմ, պահանջում էի, որ ինձ ներկայացնեն նրա անունով: Ես ասացի, որ հանձնվում եմ հայկական ոստիկանությանը: Հրաժարվում էի խոսել հայերեն, ինչը որոշակի անհարմարություններ առաջացրեց իրենց համար:
Ես հարցրեցի, թե ինչու են թեժանում այս կրքերը, ինչո՞ւ են հեգնում մեր ազգին: Ինձ ասացին, որ ես խախտում եմ ազգային պետականության արժանապատվությունը: Ես ասացի՝ ի վերջո, ուզում էինք ցույց տալ այն զավեշտը, ինչ ընկալում ենք , չենք վախենում ռուսների հետ պրոբլեմ ունենալուց այնքան, որ կարող ենք ներկայանալ և ասել, որ մարդ ենք սպանել և կարող եք դա որպես փաստ ընդունել և արձանագրել դա:
Ի՞նչ ենք այսօր պահանջում և ումի՞ց: Մի մարդու, ում արդեն հրաժարվե՞լ են հանձնել: Դա ծիծաղելի է: Չկա հայկական ոստիկանություն, չկա հայկական օրենք, չկա հայկական արդարադատություն: Չկա՛ , գոյություն չունի: Դա ամենակարևոր հարցն է, որը չկա:
- Ոստիկանների պահվածքի մասին ի՞նչ կասեք:
- Նրանք ստրուկներ են, որոնք կատարում են իրենց տերերի հրամանները: Եթե նրանք ունենային արժանապատվություն, կհանեին ուսադիրները, ինչպես հանում էին 1988-89թթ. , ինչպես հանում էր Սովետական Հայաստանի ոստիկանությունը:
Զրույցը վարեց Հասմիկ Մովսիսյանը
